Polityka antyrodzinna

Na dzień dzisiejszy Polacy posiadający dzieci mogą liczyć na pomoc Państwa w postaci tzw. „becikowego" oraz ulgi prorodzinnej. Becikowe zostało wprowadzone Ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i polega na wypłacie jednorazowego świadczenia rodzinnego w wysokości 1000 zł na podstawie wniosku złożonego w urzędzie gminy lub ośrodku pomocy społecznej. Jeżeli rodzina nie jest zamożna, otrzymuje drugie becikowe, czyli jeszcze jeden tysiąc złotych. Ulga prorodzinna (ulga na wychowanie dzieci) polega na odliczeniu od podatku przez rodzica (rodziców) czy opiekuna (opiekunów) kwoty zależnej od okresu wychowywania dziecka w danym roku, a dotyczącej dziecka spełniającego ustawowo określone warunki. Na jedno dziecko w roku 2011 rodzic będzie mógł odpisać 92,67 zł miesięcznie, czyli w skali roku maksymalnie 1112,04 zł.

Tyle daje Państwo każdemu obywatelowi. Istnieją możliwości uzyskania dodatkowych świadczeń z opieki społecznej w przypadku gdy status majątkowy rodziny znamionuje ubóstwo, ale te świadczenia są raczej wyjątkiem (a przynajmniej powinny być). Jeśli porównać to, co oferuje rodzicom Państwo w stosunku do rzeczywistych kosztów utrzymania dziecko wielu rodziców zgodzi się ze mną, że to zaledwie kropelka w morzu potrzeb zalewanym falą wysokich cen. Ciężar utrzymania dzieci Polacy ponoszą sami.

Tym bardziej dziwią deklaracje w expose Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska, który zapowiada cięcia w powyższym zakresie. Rodzice posiadający jedno dziecko nie będą mogli korzystać z ulgi prorodzinnej. Sytuacja nie zmieni się dla rodziców posiadających dwoje dzieci, a polepszy się w stosunku do coraz rzadziej występujących rodzin wielodzietnych (3 i więcej dzieci).

Nie chciałbym w tym miejscu oceniać działania rządu pod względem słusznościowym, choć na pierwszy rzut wydaje się, że skutki społeczne proponowanej regulacji mogą przynieść więcej negatywów niż pozytywów (jedynym pozytywem mogą być zwiększone wpływy do budżetu, ale to raczej myślenie krótkowzroczne). Chciałbym poruszyć inny – wydaje mi się, że o niebo ważniejszy problem – problem stabilności i pewności prawa.

Rozsądnie planujący obywatel przy planowaniu rodziny nie może zaufać polskiemu Państwu, które zmienia prawo co kilka lat. Cóż bowiem z tego, że w momencie planowania rodziny Państwo dotuje preferencyjnie trzecie i kolejne dziecko, skoro za kilka lat te przepisy znów mogą się zmienić? Taka sytuacja przypomina trochę „dobrodzieja", który przychodzi i mówi, że będzie nam dawał określoną ilość pieniędzy jeśli będziemy mieli trójkę dzieci. My zawierzamy takiemu „dobrodziejowi" i nasza rodzina się powiększa do troja albo nawet do czworga dzieci. A kiedy już jesteśmy szczęśliwą wielodzietną rodziną wspomaganą przez miłościwego „dobrodzieja", ten któregoś dnia przychodzi do nas i mówi, że już więcej nie będzie nam pomagał. Za kogo byśmy mieli takiego „dobrodzieja"? Najpewniej za zwykłego oszusta. Dziecko nie jest bowiem czymś z czego można zrezygnować, jeśli oferowane nam warunki ulegną pogorszeniu. Kiedy już się urodzi, rodzice dbają o nie i utrzymują aż do momentu osiągnięcia finansowej samodzielności (w polskich warunkach zwykle powyżej 20 roku życia).

Rozsądnym i uczciwym rozwiązaniem byłaby ochrona praw słusznie nabytych do świadczeń rodzinnych. Umowa społeczna powinna być zawierana pomiędzy Państwem a obywatelami już w momencie planowania rodziny (starania się o dziecko). Elementarna uczciwość powinna zapewnić obywatelom pomoc Państwa w takim samym (lub ewentualnie większym) wymiarze przez cały okres od czasu urodzenia dziecka aż do jego usamodzielnienia się. Moim zdaniem wynika to z charakteru umowy społecznej, w której obywatel (w zamian za jakby nie patrzeć niewielką pomoc) zobowiązuje się do wychowania młodego obywatela. Wydaje się zatem złem oszukiwanie takiego młodego obywatela wizją Państwa - dobrodzieja, które pomaga rodzinom tylko wtedy gdy budżetowi się to opłaca.

Zachodnie demokracje już dawno zrozumiały, że aktywna polityka prorodzinna jest potrzebna i gratyfikuje rodziny, które decydują się na posiadanie dzieci (np. w Niemczech od stycznia 2010 roku obowiązują stawki które wynoszą: 184 euro miesięcznie na pierwsze i drugie dziecko, 190 euro miesięcznie na trzecie dziecko, 215 euro miesięcznie na czwarte dziecko, nie wspominając o innych elementach niemieckiego „socjale"). Jak widać nasz rząd nie chce się uczyć na błędach cywilizacji zachodnich, których polityka doprowadziła do „zestarzenia" się społeczeństwa i dalej trwa zabawa w kija i marchewkę, która już wszystkim rodzicom dawno się znudziła.