O listach i byciu jurorem w konkursie epistolarnym

Pani Teresa to osoba którą niezwykle szanuję. Wyziera z niej ta szczególna dobroć serca i zaangażowanie. Organizuje akcje pomocowe, żywo angażuje się w problemy miasta (nawet czasem przesadza – niedawno po dewastacji Bachusika najpierw napisała żywiołowy artykuł a potem prosiła by go zdjąć, bo... przesadziła).

Organizuje też już od sześciu lat konkurs epistolarny. Bo lubi listy (pisać i czytać). Z ręką na sercu przyznaję, że nie miałem wcześniej pojęcia o takim konkursie. A może wziąłbym w nim udział bo kiedyś uwielbiałem pisać listy ręcznie – w rodzinnym domu mam wszak cały worek takich listów, które dostawałem, gdy byłem młodszy. Bo niegdyś nie było sms-ów i e-maili.

W takich listach znajdowało się czasem zdjęcia – i to było niesłychanie wartościowe, bo takie zdjęcie to nie elektroniczna kopia, którą można zaspamować milion innych ludzi, tylko to jedno jedyne czasem, które posiadamy. Oddać komuś jedno jedyne zdjęcie było czymś niesłychanie ważnym. Było. Serio.

Dawno temu. W sumie dla wielu z was niedawno. Jakieś 20 lat temu. Phi. Pikuś.
A zmieniło się tak wiele.

Zatem gdy zostałem zaproszony – zgodziłem się z radością. Bo poczytać czyjeś listy – to przyjemność. Tak mi się przynajmniej wydawało! Okazało się, że to również strasznie ciężka praca! I nie zawsze jest to przyjemność.

Prawdziwie miłe było czytanie listów pisanych przez dzieci. I powiem szczerze – niewiele z nich było poprawianych przez panie nauczycielki, a mimo to były gramatycznie i ortograficznie lepsze, niż czasem artykuły, które czytam w gazetach.
Dzieci pisały o różnych sprawach. List do mrowiska standardowo zawierał ubolewanie, że ktoś nisczy mrowiska czy pochylenie się nad ciężkim losem mrówek, spracowanych robotnic. Ale nie zawsze. Zdarzały się zaproszenia mrówek do domu, czy nawet anty-mrówcze odezwy! A już prawdziwą rewelacją było mrówcze militarne science-fiction, gdzie chłopiec poradził mrówkom, jak mają się bronić przed atakami. Z tego chłopaka wyrośnie może następca Stanisława Lema i Jacka Dukaja! Trzymam kciuki!

List do mądrej sowy. Zazwyczaj dzieci prosiły o pomoc w odrabianiu lekcji, co poniektóre chciały, by sowa zamieszkała w ich tornistrze i podpowiadała im na lekcjach. Ale zdarzył mi się się list, w którym dzicko prosiło sowę, by ta pomogła mu zrozumieć, dlaczego rodzice nim rządzą w sposób autorytarny. - A może ja wcale nie chcę mieć samych piątek? A może ja nie chcę pojechać znów nad morze? Może jestem szczęśliwy taki, jaki jestem? Dlaczego chcecie, bym był inny? - pisało dziecko. Bardzo mnie ten list ujął.

Do siebie – o sobie – tu nie było wiele listów, przeważały opisy swojej osoby kierowane do siebie za 15-20 lat. "Jak już bedę stary - i będe miał 25 lat". Pomyslałem, że dzieci miały szczęście trafić na taki konkurs. Chciałbym mieć taki list do siebie i móc go teraz przeczytać. Teraz, po tych 20-25 latach... Ech...

Pozostali autorzy (młodzież i dorośli) mieli do dyspozycji takie oto tematy:
List do:
- Własnych Myśli...
- Koniczyny Życzeń...
- Śpiącego Rozumu...
- Goryczy Uległości...
- Słabości Chwili...

I powiem szczerze – nie czytało się tego tak dobrze... Zwłaszcza młodzieży. Nie powiem – sam byłem zbuntowaną, przeintelektualizowaną i nadwrażliwą wiewiórką patrzącą na świat w czarnych barwach, ale gdy po raz kolejny czytałem takie rzecz, jak:

- Przepraszam że codziennie morduję i kaleczę swą duszę...
- Znów zaprzepaściłem swą szansę.
- Nie potrafię żyć.
- Jestem kosmicznym odpadem którego nikt nie kocha.
- Wszyscy mnie nienawidzą....

To wpadałem w depresję. Jezusicku, to aż tak czarno patrzy na świat młodzież? Ja myślałem kiedyś, że jestem ewenementem – że reszta wokół, to normalni, nie przejmujący się uczuciami ludzie. A teraz jest to jednak norma?
No cóż. Pewnie nie norma. Pewnie już tak jest, że jeśli ktoś bierze pióro do ręki by pisać list, czy wiersz – to jest trochę nadwrażliwy. A że w tym wieku wszystko wydaje się złe, niesprawiedliwe, własne poczynania bezsensowne, otoczenie okropne... Cóż. Listy te przypominały więc spowiedzi lub strumień świadomości. Ciężkie. Ale szczere. I trochę rozpaczliwe.
Tak sobie myślałem podczas czytania, że chyba wielu z tych młodych ludzi nie ma za bardzo z kim porozmawiać. To było czasem widać – że list jest formą pragnienia rozmowy, a czasem krzyku. I zaczynam podejrzewać, że może przyczyniły się do tego trochę komputery... Że GGadając przez komputer nie rozmawiamy – tylko wpisujemy posty/komenty/wpisy. A pisząc list – robimy coś o wiele ciekawszego. Bezpośredniego. Trudniejszego i intymniejszego.

Pamiętam jeden list z grupy młodzieży. Do koniczyny życzeń. Aby koniczyna zadziałała i ten bezdomny człowiek, który pomieszkuje na klatce pozwolił sobie pomóc. By schował dumę i zezwolił na to, by inni coś dla niego zrobili.
Ważny list. Ważny temat... Zamyśliłem się.

No i dorośli. Tu było listów niewiele, ale w większości były to listy długie. Uznanie nasze zdobył zwłaszcza jeden autor, który napisał kilka listów. Pięknym charakterem pisma, na pięknym papierze, pięknym językiem.
Takie listy chciałoby się dostawać (w szczególności panie chciałyby przynajmniej jeden z nich otrzymać, oj chciałyby panie, naprawdę...). Były też listy – życiorysy, w których z ciekawością można było zobaczyć całe czyjeś życie. Piękne, zwyczajne, normalne życie. Jak choćby podziękowanie za to, że ma się trójkę dzieci i męża, że mimo że skromnie, to szczęśliwie się żyje. Że rodzina to coś, co jest najwspanialszego na świecie.

I list Szwedki59 – jako jeden z czterech (jeśli się nie mylę) specjalnych, MM-kowych. Ten spodobał akurat mi się najbardziej. Dlaczego? Powiem tak – poczytajcie artykuły Szwedki – o choćby :

- Konkurs: Moje lata 80-te wspomnienia
- Moja kronika rodzinna

A wówczas zrozumiecie. Bo pani Szwedka59 opanowała sztukę szczerego i bezpośredniego pisania z serca. Pisania takiego, które gdy się czyta, to czuje się człowiek, jakby to mu ktoś opowiadał. Aż dreszcze przechodzą czasem, bo nie są to opowieści wesołe czy radosne. Są smutne. Ale nie egzaltowane - tylko takie zdystansowane i ciepłe. Ech...

Chciałbym tak umieć. Mam nadzieję, że kiedyś będę umiał.

* * *

Tyle listów przeczytać... Chyba tylu w życiu nie przeczytałem, co tego jednego dnia. Ale było warto. I bardzo mnie to pobudziło do myślenia. A może wkrótce jakiegoś napisania? Może...

Napiszcie do swych bliskich na święta list. Nie kartkę z gotowymi życzeniami, którą tylko trzeba podpisać. List. Wysyłka niedroga, poświęcić można te pół godziny czy godzinę. I napisać do dawnych znajomych, do rodziny. List. Taki, jaki sami chcielibyśmy otrzymać.

Warto.

Pani Tereso – jeszcze raz gratuluję i dziękuję za pomysł. W imieniu wszystkich, dla których to jest ważne. I dziękuję za zaproszenie do jury. To było bardzo ważne dla mnie przeżycie. Przepraszam wszystkich, że wczoraj nie mogłem wziąć udziału w Gali, ale tym razem ja pełniłem "ważną funkcję w newsroomie GL". I nie było możliwości.

Tak w życiu bywa... Może następnym razem?