Jak i kiedy Amerykanie wyzwolili Grünberg [fragment I]

Przez dziesięciolecia Zielonogórzanie wierzyli, że Grünberg wyzwoliła Armia Czerwona a Gruzin Józef Stalin był Przyjacielem Polaków. Od jakiegoś czasu politycy i historycy sugerują, że było inaczej. A może było całkiem inaczej?

Działo się 12 sierpnia 1944 roku

Na podgórzu sudeckim

Dwaj oficerowie Adams koło zamku Czocha

Hans Adams dowiedział się o akcji majora Woloschansky'ego penetrującego podsudecki zamek Czocha. Uznał to za wspaniałą okazję ucieczki od Hitlerowców.

Dwaj umundurowani oficerowie Wehrmachtu, w stopniu Hauptmana, Hans Adams i Jonathan Adams udali się do jednostki w Hirschbergu. Pod pozorem odnalezienia szkolnej sympatii pojechali koło zamku Czocha. Poddali się majorowi Woloschansky'emu. Był przy tym reporter z „The Wall Street Journal".

Działo się 24 stycznia 1945 roku

Miasteczko Vandey południe Francji

Szalony pomysł akceptuje generał

W uroczym saloniku willi „Liberty" zebrało się kilkoro ofice-rów w mundurach brytyjskich i amerykańskich. Bardziej swobodni towarzysko amerykanie otoczyli seksowną blondynkę w dystynkcja-mi kapitana RAF-u. Rozbierali ją wzrokiem co zresztą nie było trud-ne albowiem mundur kapitanki był wyśmienicie skrojony i jeszcze lepiej uszyty. Nie tyle żeby osłaniać oficerskie ciało ale ten mundur wręcz je opinał a nawet uwypuklał wszystko co materia miała zasło-nić od kolan w górę. Kapitan John Adams w swej swobodzie poszedł na całość:

-Czy pani kapitan skakała że spadochronem- zapytał i czekał na odpowiedź.

-Dotąd nie miałam okazji a moje służbowe zajęcia sztabowe nie wymagały tego typu doświadczeń- odpowiedziała.

-I dobrze i źle się składa. Kobieta o tak anielskiej aparycji powinna umieć zlatywać z nieba. Ja na szczęście, mając uprawnienia instruktora spadochronowego dam kilka lekcji pani kapitan. Najpierw dla zachęcenia zapraszam do skoku na jednym spadochronie, moim. W moich opiekuńczych ramionach- wypalił wręcz obcesowo ale szczerze.

Kapitanka jakby się zarumieniła. Wzięła głębszy oddech i tonem usprawiedliwienia oświadczyła:

-Jam wychowana w porządnej rodzinie mogę wejść w męskie ramiona dopiero po ślubie a przynajmniej po oficjalnych zaręczy-nach. Muszę zapytać mamusi czy pozwoliłaby mi zawierać aż tak bliskie stosunki z oficerem jakby nie było innej armii.

-A mówili mi w Ameryce, że Europejczycy są odmiennym społeczeństwem. Ale ja lubię dziwne wyzwania. Jak tylko dostanie-my urlop po udanej akcji jestem gotów jechać do szanownej mamusi by wyprosić zgodę na wzięcie córki w swe amerykańskie ramiona- zadeklarował kapitan John Adams.

Z grona oficerów przysłuchujących się tej uroczej wymianie męsko- damskich poglądów zabrał głos komandor Pudding.

-Życzliwie zwracam uwagę panu kapitanowi, że w swej nazbyt swobodnej rozmowie wypowiedział pan słowa mogące być potraktowane jako oświadczenie. Oficerski honor, przynajmniej angielski, nakazuje podtrzymania tego zobowiązania i kontynuowania starań o rękę. Ostrzegam, że jeśli pani kapitan nie zechce tego obrócić w żart to będę świadczył iż pan publicznie taką propozycję czynił. Oczywiście, oczekuję uwzględnienia mnie z żoną na liście zaproszo-nych na wasz ślub.

Dalszą rozmowę przerwało otwarcie drzwi saloniku. Jakiś oficer zaanonsował:

- -Generał lotnictwa USA, Walter Bedell Smith- i wszyscy wyprostowani w postawie należnej tak wysokiej szarży skierowali swoje oczy w kierunku skąd generał wchodził.

Generał przywitał się ze wszystkimi obecnymi w saloniku.

-Spotykam się z panami oficerami w miejscu cywilnym albo-wiem sprawa nie mieści się w oficjalnej doktrynie wojennej. Jednak pomysł mnie na tyle zaciekawił, że zapraszam do poufnej rozmowy- generał zaprosił do krzeseł otaczających stolik w stylu Ludwika XIV.

Zaczął oficer RAF-u w stopniu pułkownika:

-Gdy nasz pododdział specjalny pod dowództwem majora Woloschansky'ego spełniał misję wykradzenia Niemcom maszynerii deszyfrującej z zamku Czocha, poddali się dwaj osobnicy w mundu-rach oficerów Vehrmachtu, obaj w stopniu Hauptmana.

Przesłuchanie ujawniło, że jeden z nich, nazwiskiem Hans Adams jest autentycznym oficerem Stalagu Luft 3 Sagan w którym zgrupowani są lotnicy angielscy i naszych armii sprzymierzonych, zestrzeleni w czasie akcji lotniczych nad terytorium niemieckim. Drugi z oficerów niemieckich to przebrany nasz kapitan John Adams, Amerykanin w służbie RAF-u , uciekinier z tego obozu jenieckiego. Między tymi oficerami wrogich sobie armii zawiązała się rycerska przyjaźń, prawdopodobnie spowodowana identycznością nazwiska. Panowie mają propozycję i prośbę do armii Jego Królewskiej Mości- przedstawiał pułkownik a dwaj oficerowie już stali obok siebie, w zasięgu wzroku generała.

-Czytając codzienne raporty o ilości nalotów, tonażu zrzuco-nych bomb i o zestrzeleniach przeciwnika okupionych stratami na-szych samolotów i ich bohaterskich pilotów sprawa ta jest na tyle inna i ciekawa, że zdecydowałem się na to spotkanie.

Gratuluję panom dołączenia do sił wyzwalających Europę spod nazizmu. Wprawdzie panu Hansowi Adams nie mogę zagwa-rantować analogicznego stopnia w armii Jego Królewskiej Mości ale obiecuję, że jego odważny krok pomagania Johnowi Adamsowi w dotarciu do naszego pododdziału będzie wyważony i nagrodzony. A teraz wysłuchuję waszej propozycji.

-Panie generale- zaczął kapitan John Adams. -Od pana Hansa Adamsa dowiedziałem się, że w mieście Grünberg przebywał John Quincy Adams, późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych. Biorąc udział w wielkiej ucieczce oficerów ze Stalagu Luft 3 Sagan nie kie-rowałem się jak inni na zachód ale na wschód, do Grünbergu. Chcia-łem zobaczyć miasto pielęgnujące pamięć pobytu Quincy Adamsa.

Hans o tym nie wiedział. Ja przez kilka miesięcy ukrywałem się w leśniczówce. Gdy się uspokoiło po akcji poszukiwawczej naka-zanej przez Himmlera ostrożnie nawiązałem kontakt z Hansem. On miał dostęp do nasłuchu radiowego i dowiedział się o amerykańskiej akcji w zamku Czocha. Zaryzykował wspólną wyprawę i dlatego jesteśmy razem, znowu z Anglikami.

A teraz do rzeczy. Chciałbym zaproponować aby wojska amerykańskie i angielskie wyzwoliły miasteczko Grünberg zanim zajmą je wojska Stalina. Jesteśmy to winni szanowanej w tym mieś-cie pamięci do pobycie Prezydenta Adamsa. Czyż nie zaskakującym zrządzeniem wojennego losu byłoby wyzwolenie tego miasta przez wojska w składzie których byłby Amerykanin Adams?

Generał uśmiechnął się a figliki w oczach wskazywały, że pomysł mu się podoba. Miał swoje porachunki ze sztabowcami Armii Czerwonej i chętnie by im wyciął taki numer.

-Panowie! Chyba nas poczęstują dobrym francuskim winem. To ułatwi nam głośne rozmyślania jak zrealizować pomysł kapitana Johna Adamsa. Słucham. Nasze wojska już wyzwoliły Strasbourg. Dysponujemy profesjonalnym lotniskiem umożliwiającym wykorzys-tanie do akcji wszelakich samolotów. Co sztabowcy na to?

Wniesiono tace z kieliszkami. Dwaj kelnerzy nalewali wino. Atmosfera się rozluźniła chociaż przy pani kapitan zrobił się mały tłok chętnych do spełnienia toastu.

-Panie generale. Colonel Clark Ivory Garret prosi o wysłu-chanie.

Oczy wszystkich zwróciły się na barczystego pułkownika który oczekiwał generalskiego przyzwolenia. Ujrzawszy skinienie generalskiej głowy pułkownik powiedział:

-Na przeszkodzie tej akcji zdaje się stoją porozumienia przy-wódców trzech mocarstw o podziale Europy. Nasze wojska idą ku Berlinowi z zachodu. Teren Śląska, gdzie leży Grünberg mają wyz-walać Rosjanie. Gdybyśmy znaleźli powód aby uzyskać od Rosjan zgodę na przelot naszych samolotów? Ja widzę taki pretekst. Otóż Rosjanie oblegają Festung Breslau i chyba przyjmą naszą pomoc w dywanowym zbombardowaniu miasta zamienionego w twierdzę. Już mielibyśmy pretekst przebywania na sto pięćdziesiąt kilometrów od Grünbergu. W odległości sześćdziesięciu kilometrów jest następne strategiczne miasto Glogau. Też możemy puścić kilka bombowców. I jeszcze ważne miasto nad Odrą to jest Crossen. Rosjanie chyba przyj-mą naszą pomoc. I droga wolna dla kilkunastu samolotów towarzy-szących naszym bombowcom.

W tych dodatkowych samolotach zmieścimy batalion ochot-ników. Wylądują na dwu lotniskach polowych jakie Niemcy mają w okolicach Grünbergu. Nie wiem jak miasto jest uzbrojone ale to już rola wywiadu a może Hauptmann Hans Adams zna zdolność bojową obrony miasta.

Generał aż się podrapał w głowę. Kazał sobie dolać wina i powiedział:

-Podoba mi się ta koncepcja nadzwyczajnej przygody bojo-wej. Mianuję colonera C.I.Garreta szefem specjalnej grupy przygoto-wującej tajną akcję pod kryptonimem „Quincy Adams". Osobiście zaproponuję Sowietom pomoc w bombardowaniu tych trzech miast.

Oczywiście, o niczym więcej oficjalnie nie będę wiedział choć mam nadzieję, że nasz przełożony Marszałek Lotnictwa Trafford Leigh-Mallory da ciche błogosławieństwo. On też chciałby wywinąć Sowietom jakiś numer. Właśnie zbliża się kolejna konferencja, tym razem Wujek Stalin zaprosił do Jałty na Krymie. Przez tydzień sztaby i prasa wojskowa będą zajęte rozmowami Stalina, Roosevelta i nasze-go premiera Churchilla. Panie pułkowniku Garret! Do dzieła! Za pomyślność akcji „Quincy Adams".

*  *  *
Nawet regionalni historycy, kształceni na miejscowych uczel-niach nie mogli uzyskać tej wiedzy na studiach. Na szczęście siostra historii legenda przetrwała w komputerze Zdzisława Piotrowskiego i przywołana w potrzebie zakwitła szczegółowym opisem co właśnie przeczytaliście.

* * *

Zobacz nas na facebooku: 

strona portalu Moje Miasto Zielona Góra

strona bezpłatnego tygodnika miejskiego MM Moje Miasto Zielona Góra